Ziekten

Luister altijd naar uw lichaam

Wij ouderen voelen ons over het algemeen gezond en we zijn positief over ons welzijn. Maar ook wij ontkomen er niet aan: ziekten en (ouderdoms)aandoeningen. Wat kunt u doen als u wel ziek bent of een aandoening hebt?

Velen van ons voelen zich gezond en zijn positief over welzijn en gezondheid. Dat bleek ook uit ons lezersonderzoek en uit een onderzoek van Achmea onder leden van Achmea Gepensioneerden Vereniging, ABN AMRO Zilverschild en UnieKBO (zie pagina 8). Maar liefst 85-90 % van de respondenten is zeer positief over hun welzijn. Pas wanneer veel gebruik gemaakt wordt van zorg, wordt de kwaliteit van leven lager ervaren dan gemiddeld. Niet zo vreemd, want ondanks de commotie rond wijzigingen in de langdurige zorg, is de zorg in Nederland nog steeds goed. Daarnaast weten we zelf heel goed wat we moeten doen om zo lang mogelijk fit te blijven: een gezonde, actieve leefstijl aanhouden: gezond eten, veel bewegen, weinig alcohol drinken, niet roken en stress vermijden. Zeker blijven bewegen is belangrijk: uit onderzoeken blijkt dat we vooral door zoveel mogelijk te blijven bewegen, gezonde levensjaren winnen. Maar eeuwig leven bestaat niet, dus ook wij worden ziek en krijgen ziekten en aandoeningen die bij onze leeftijd horen.

We voelen ons jonger
Wij voelen ons veel jonger dan we zijn. Uit een onderzoek dat het CBS in januari 2014 publiceerde, blijkt dat bijvoorbeeld mannen tussen 76 en 80 jaar zich gemiddeld 66,4 jaar voelen, vrouwen tussen 76 en 80 jaar voelen zich gemiddeld 66,5 jaar.

Bij sommige van deze ziekten of aandoeningen is een slechte leefstijl vaak medeoorzaak, zoals bij diabetes, coronaire hartziekten en COPD. Dan is het nooit te laat om uw leefstijl drastisch te veranderen. Soms zijn ze erfelijk of het gevolg van andere aandoeningen. Andere, zoals artrose, gehoorstoornissen, gezichtsstoornissen en hartfalen zijn vooral leeftijd gerelateerde ziekten. Het kan iedereen overkomen. Wat kunt u zelf doen om ziekten of aandoeningen tijdig te ontdekken?

    1. Luister naar uw lichaam
      Of het nu gaat om bovenstaande ziekten/ aandoeningen of andere: houdt uw lichaam in de gaten. Van veranderende moedervlekken tot kortademigheid, van moeilijk plassen tot pijn in de onderrug en van langdurige oververmoeidheid tot zeurende kiespijn: onderken lichamelijke pijntjes en veranderingen. Het betekent namelijk iets.

Te positief?
Uit het promotieonderzoek van bewegingswetenschapper Henrike Galenkamp, ‘Feeling healthy versus being healthy: change and stability in older people’s self-rated health’ uit 2013, blijkt dat ouderen hun gezondheid positiever ervaren dan dat die objectief gezien is. Met het klimmen der jaren vinden zij hun gezondheid vaak nog steeds goed terwijl vaak sprake is van belemmerende ouderdomskwalen.

  1. Stel u op de hoogte wat pijntjes of veranderingen zouden kunnen betekenen
    Als u niet direct naar uw huisarts wilt gaan, kunt u eerst op andere manieren uw licht opsteken. Een zeer betrouwbare vraagbaak is bijvoorbeeld www.thuisarts.nl , een website van het Nederlands Huisartsen Genootschap. De informatie is onafhankelijk, wetenschappelijk verantwoord en opgesteld door huisartsen.
  2. Ga naar uw huisarts
    Uw huisarts kent u en uw situatie en zal als dat nodig is doorverwijzen voor verder medisch onderzoek.
  3. Houdt u aan uw medicatie en therapieën bij ziekte
    Ongeveer 50% van de mensen met chronisch medicatiegebruik is niet altijd therapietrouw. Hoe lastig het soms ook is, dat is niet verstandig. Zeker bij ouderen veroorzaakt dat snel gezondheidsrisico’s. Meer weten? Kijk eens op www.gezondheidsnet.nl/gezondheid-en-medicijnen/therapietrouw-bij-medicijnen

Chronische ziekten
Reuma, artrose, astma, hartfalen en diabetes zijn voorbeelden van chronische ziekten die relatief veel bij ouderen voorkomen. Het is de kunst om de gevolgen ervan zoveel mogelijk in te passen in uw leven. Belangrijk daarbij is dat u en uw omgeving (familie, vrienden, zorgverleners) er emotioneel mee leren omgaan en hoe het u lukt om de gevolgen van uw ziekte zo goed mogelijk in te passen in uw leven. Uit onderzoeken van onder meer het RIVM en Nivel is gebleken dat de meest voorkomende chronische ziekten bij ouderen vaak in combinatie voorkomen.
Het hebben van twee of meer chronische ziekten – multimorbiditeit genaamd – komt voor bij ongeveer 70 procent van de 55-plussers die een chronische ziekte heeft. Vaak zijn pijn en vermindering van mobiliteit nare bijverschijnselen van chronische ziekten.

Levensbedreigende ziekten als kanker, ALS, ME en MS worden in dit artikel niet apart belicht. Ook deze ziekten beginnen met eerste lichamelijke symptomen en ook hiervoor geldt: luister naar uw lichaam en zorg dat u zich tijdig en goed informeert. Dat kan onder meer via:
www.thuisarts.nl
www.kwf.nl
www.als.nl
www.me-cvsvereniging.nl
www.toekomstmetms.nl

 

Top 10 ziekten/aandoeningen bij ouderen

Pijn
Pijn kan uw levensplezier fors ondermijnen. Het kan zich op veel verschillende manieren uiten: pijn bij artrose is een andere pijn dan pijn na een operatie bij kanker. Ook ervaart iedereen pijn anders. Gelukkig is er de laatste jaren steeds meer aandacht gekomen voor pijnbestrijding. Grofweg zijn er twee mogelijkheden voor therapieën: pijnstilling met of zonder medicatie (denk bij dat laatste bijvoorbeeld aan fysiotherapie of een verpleegkundige die u bij bepaalde verrichtingen helpt). Belangrijk: maak pijn altijd bespreekbaar bij uw behandelend arts. Bijna elk ziekenhuis heeft een speciale pijnpolikliniek. Uw huisarts kan u daarover informeren.

Preventie en zelfredzaamheid
Zorgkosten in Nederland zijn hoog. In 2013 gaf Nederland 94,2 miljard uit aan zorg, 1,6% meer dan in 2012. Het kabinet wil die zorgkosten terugdringen, daarom is er in de zorg veel aandacht gekomen voor preventie en zelfredzaamheid. Van ons wordt verwacht dat we zo gezond en actief mogelijk leven en bij ziekte zo veel mogelijk zelf regelen.


Vermindering van mobiliteit

Naarmate we ouder worden, neemt onze mobiliteit af. Van de ouderen van 65 jaar of ouder heeft 26% mobiliteitsbeperkingen, zoals moeite met lopen, dragen van een tas, of opstaan en bukken. Vaak zijn dit gevolgen van chronische ziekten. Als u dit overkomt, betekent dit dat u voor veel dagelijkse bezigheden afhankelijk wordt van vervoersvoorzieningen, hulpmiddelen en/of zorg. Omdat mobiliteitsbeperkingen het onderhouden van sociale contacten kunnen belemmeren en daarmee eenzaamheid kunnen verergeren, is het van belang om preventief uw mobiliteit zo lang mogelijk goed te houden. Het is al vaak gezegd, maar het helpt volgens onderzoekers echt: blijf bewegen. Op uw eigen niveau en het liefst elke dag een half uur tot een uur. Zo blijft u zo fit mogelijk en blijven uw spieren krachtig en uw botten gezond. Bent u toch in meer of mindere mate immobiel, dan zijn er tal van hulpmiddelen. Van stok en rollator tot slimme hypermoderne technologische oplossingen in en rondom huis. Informeer u daarover bij uw huisarts, zorgverzekeraar of zorginstelling zoals thuiszorg. Er is vaak meer mogelijk dan u denkt.

Lang zullen wij leven!
De oudste Nederlander ooit tot nog toe was mevrouw Henny van Andel-Schipper. Zij leefde van 29 juni 1890 tot 30 augustus 2005 en werd dus ruim 115 jaar! Het Nederlands Interdisciplinair demografisch Instituut berekende dat de gemiddelde levensverwachting in Nederland spectaculair gaat stijgen. De helft van de in 2013 geboren meisjes zal 100 of ouder worden, bij jongens één op de drie.