Gezond eten

Goede voeding houdt u lang energiek!

Werkt gezonde voeding preventief tegen ziekten? Ja. Maar er spelen nog veel meer zaken mee die uw gezondheid beïnvloeden. Toch helpt het om verstandig en gezond te eten. En ook dat kan lekker zijn.

 

Wat zou het mooi zijn: voedingsproducten die gegarandeerd preventief werken tegen ziekten. Maar zo simpel is het niet, vertelt Patricia Schutte, voorlichtster bij het Voedingscentrum. “Er is geen voedingsmiddel dat 100 % zekerheid biedt tegen een ziekte. Want er spelen altijd andere factoren mee. Erfelijkheid bijvoorbeeld, maar ook leefstijlzaken zoals voldoende beweging en roken. Maar met gezonde voeding doe je wel aan risicovermindering: als u minder verzadigde vetten en zout gaat eten, is dat goed voor uw nieren en hart en bloedvaten; minder calorieën is preventief tegen overgewicht en voldoende groente en fruit vermindert uw risico op kanker en diabetes. Maar het is niet zo dat wanneer u heel veel groenten en fruit eet, u nooit diabetes zult krijgen.”

Een vuistregel is dat je, om voldoende van alle vitamines en mineralen binnen te krijgen, minimaal 200 gram groente en 2 stuks fruit per dag nodig hebt. Daarnaast is het belangrijk om te variëren met alle soorten, omdat ze allemaal andere hoeveelheden voedingsstoffen bevatten.

 

Slechte en goede Vetten

Gezond EtenSchutte: “De basis voor gezond eten is voldoende groente en fruit eten en niet te veel verkeerde vetten. Vetten moet je weliswaar binnen krijgen maar niet te veel van verkeerde verzadigde vetten, die de hoeveelheid slecht cholesterol in het bloed doen stijgen. Kies dus producten met onverzadigde vetten in plaats van verzadigde vetten. Het is verstandig om van vlees, vleeswaren, kaas en zuivel altijd de magere en minder vette variant te nemen. In de Schijf van Vijf hebben we kaas vervangen voor halfvolle melk omdat kaas vetter is en dus veel meer verzadigde vetten bevat.” Want ook vetten hebben we nodig: “Vitamine A en D bijvoorbeeld zijn gebonden aan hoeveelheden vet om werkzaam te zijn. Daarom is in de Schijf van Vijf toch voorzien van goede, onverzadigde vetten.“

 

Gezond EtenProducten met een claim

Hoe zit het met voedselproducten die claimen dat ze goed zijn voor onze gezondheid? Schutte: “Medische claims bij voeding zijn niet wetenschappelijk te onderbouwen en zijn verboden. Denk dus niet dat u van voedingsmiddelen geneest van ziekten of aandoeningen. Gelukkig is er wetgeving die ervoor zorgt dat er geen misleidende claims meer mogen worden gebruikt. Gezondheidsclaims op producten beschrijven vaak de functie van een stof. Bijvoorbeeld ‘vitamine B12 draagt bij aan een normale werking van het immuunsysteem’. Als je de claim goed leest, zie je dat er niet staat: ‘Van vitamine B12 gaat je immuunsysteem beter werken. Dit zou alleen gelden als u te weinig B12 binnen krijgt. Voor de meeste mensen geldt dat er geen tekorten zijn. Mocht u daar onzeker over zijn, dan kunt u de Eetmeter van het Voedingscentrum gebruiken. Daarin kunt u meten of er potentiële tekorten zijn en waar u zich op moet richten met voeding. Maar een gezonde senior heeft geen met vitamine verrijkte producten nodig als hij volgens de Schijf van Vijf én gevarieerd eet.”

 

Multivitamines

Kan je weinig groente en fruit eten opvangen door multivitamines te slikken? “Deels. Want naast vitaminen zitten in groente en fruit veel meer voedingsstoffen zoals vezels, antioxidanten en bioactieve stoffen zoals flavonoïden. Die krijg je binnen via groente en fruit. Je kunt dus niet zeggen ‘ik eet geen groente maar slik wel multivitaminen’. Daar red je het niet mee.”

 

Beperk de extraatjes

vrouwEr wordt gezegd dat hoe ouder je wordt, hoe minder voedsel je nodig hebt. Klopt dat? “Ja. Wij passen onze aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (adh) op leeftijd aan. Kijk daarvoor op http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/aanbevolen-dagelijkse-hoeveelheid-adh.aspx en https://mijn.voedingscentrum.nl/nl/eetmeter/

Maar ook al eet u minder, u hebt niet minder vitamines, mineralen en andere voedingsstoffen nodig! “Omdat u minder mag eten is het dus nog belangrijker dat wat u eet voldoende voedingsstoffen levert. Er blijft dus weinig ruimte voor iets extra’s, zoals taart of koekjes. Door extra te bewegen bouwt u ruimte op om iets extra’s te eten. Naarmate u meer beweegt verbrandt u namelijk meer. Maar hoe ouder u wordt en hoe minder u beweegt, des te meer u moet minderen met de extraatjes. Veel 75-plussers bewegen nog nauwelijks. Als zij ook veel extraatjes eten, hebben ze vaak weinig trek en eten te weinig gezonde producten voor voldoende goede voedingsstoffen. Zij lopen gevaar op ondervoeding. Dat is voor een deel op te vangen door multivitamines, maar niet helemaal, zoals ik eerder uitlegde. Een tip: eet zo min mogelijk zout, want hoe ouder u wordt, hoe minder uw organen werken en hoe slechter ze zout kunnen verwerken. De meeste mensen hebben geen tekorten. Mocht u daar onzeker over zijn, dan kunt u de Eetmeter van het Voedingscentrum gebruiken.”